Cultuur

Interview

Interview

Foto David van Dam

Han ten Broeke: ‘Eer te na om er zonder voorkeurstemmen te komen’

Verkiezingen Wat beweegt kandidaat-Kamerleden? NRC liep drie keer mee met een nummer negen op de lijst.

„Alle bonnetjes gaan op de prikker” zegt het VVD-Tweede Kamerlid Han ten Broeke op weg naar het Groot Leids Verkiezingsdebat in Leiden. „Want de kosten lopen op. Een spotje op RTV-Oost, advertenties in lokale kranten. Mijn campagne om zo veel mogelijk voorkeurstemmen binnen te halen, kost mijzelf toch minstens 4.000 euro.”

Ten Broeke staat op een negende en dus, ook zonder voorkeurstemmen, op een verkiesbare plaats. „Maar het zou me mijn eer te na zijn om er zonder voorkeurstemmen te komen. Ik wil een échte volksvertegenwoordiger zijn.”

Ten Broeke, sinds 2006 in de Tweede Kamer, wist in 2012 zo’n 14.400 kiezers aan zich te binden, waarvan tweederde in zijn eigen regio, Twente. Maar het kost ook nu weer energie om die binnen te halen. Als woordvoerder Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking moet hij het VVD-geluid laten horen in het ‘Haagse’ debatcircuit. Maar om zich regionaal te profileren, moet hij vooral in het oosten van het land van zich laten horen.

David van Dam

Zoals vandaag. ‘s Ochtends een werkontbijt met Twentse ondernemers in De Lutte. Daarna het BNR-Buitenlanddebat in het Haagse Nieuwspoort. En ‘s avonds het Groot Leids Verkiezingsdebat in Leiden. En tussendoor nog even een representatie verplichting in de Residentie van de Duitse ambassadeur.

Duizenden kilometers heeft hij inmiddels in zijn Volvo door het land gependeld. „Gelukkig kan ik het chaufferen delen met mijn campagne-stagiair. Het is ook veel drukker geworden. In 2012 waren er 5 grote buitenlanddebatten. Nu meer dan 15. Buitenland is ook veel meer een thema. Mensen zien wat er in Turkije gebeurd. In Syrië. Hoe de stemming oploopt in het Amerika van Donald Trump. Dat leidt in ons land tot het gevoel dat het ook hier onveilig wordt.”

Het Leids Verkiezingsdebat, georganiseerd door de vijf grote Leidse studentenverenigingen in de Stadsgehoorzaal, is een thuiswedstrijd voor Ten Broeke. Als oud-student politicologie kent hij er beter de weg dan de navigator in zijn auto en nee, hij was toen geen lid van Minerva, corrigeerde hij presentator Jort Kelder aan het begin van het debat. „Ik was lid van Quintus.” De zaal, zo’n duizend overwegend studenten, joelde luid.

Ten Broeke, VVD-veteraan in de Tweede Kamer en vertrouweling van Mark Rutte, is buitenland- en defensiespecialist. Maar in Leiden laat hij zich ook niet onbetuigd op andere dossiers: moeiteloos debiteert hij de VVD-standpunten over onderwijs, het sociaal leenstelsel, zorg, de toekomst van het pensioenstelsel of terrorismebestrijding.

Leiden is voor hem ook een thuiswedstrijd omdat van de zes deelnemers er drie uit Twente komen: staatssecretaris Sharon Dijksma en het CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt en hijzelf. „Als er voor de regio iets geregeld moet worden, weet ik de woordvoerder in mijn eigen fractie wel te vinden”, zegt Ten Broeke in de kleedkamer van de Stadsgehoorzaal. „Maar dan weet ik Omtzigt ook te vinden. En als het moet, gaat er ook een telefoontje naar de staatssecretaris.”

Foto David van Dam
Foto David van Dam
Foto David van Dam

Bij eerdere campagnes trok Ten Broeke in een vrachtwagentje door Oost-Nederland. Maar dat doet hij niet meer. „Te veel gedoe. Als je ergens op een markt wilde staan, moest je formeel een vergunning hebben. Het kostte zo veel tijd om dat met een handjeklap met de marktmeester toch in orde te krijgen! En het is ook niet meer veilig.”

„Meer dan ooit is nu het thema bij de kiezer hoe we controle houden over onze toekomst”, zei hij in de Duitse residentie tegenover een groep Duitse en Nederlandse journalisten. „Dan kun je wel antwoorden dat het economisch toch beter gaat. Maar dat is geen thema bij de mensen. Daar zit de kiezer niet meer op te wachten. Die is bang voor de toekomst en wil van zich laten horen. Daarom antwoord ik ook niet meer zo snel. En probeer ik vooral eerst goed te luisteren. Want de mensen willen gewoon gehoord worden.”

Na middernacht was Ten Broeke weer terug in Den Haag om ‘s ochtend aan te schuiven bij een defensiedebat. Daarna weer op campagne in Oost-Nederland, dit keer in Oldenzaal. Waarmee zijn 24-uurscampagne rond is.